14-р Далайн ламын Дээрхийн ёс түүхийн хог дээр хаягдах цаг ирлээ

Өгөдэй хаан дорнын Соёлт улс оронд төв Азийн цэнгэг усны Дээрхийн ёсыг сахиулахдаа Хар Хорум хотноо хөх усан зүгийн хөх усан махбодьтой газрын Дээрхийн ёсыг Мөнгөн моды дор сахиулан хөх ус ба хар усан зүгийн хил хязгаарыг зааглан хамгаалж хар усан зүгийн бүх шашин Төрийг хураан захирчээ. Түүнчлэн, Өгөдэй хаан эцгийн дутууг гүйцээхдээ Өгөдэй хааны мөнгөн модны орд улс нь хятдын нутагт цэнгэг усны Дээрхийн ёсыг сахиулахдаа, Хятдын алтан хааныг доройтуулан ялж дараад, хятад оронд цаашид алтан хаан залж өргөмжлөхийг хориглон цаазалж, хятдын алтан хаан хэзээд Өгөдэй хааны зарц байх болно гэж түүний Ся-Ся гэж нэрлээд буцжээ.

Өгөдэй хааны хөвүүн Годан Эцгийн дутууг гүйцээн түвдийн өндөрлөгт Их Монголын Дээрхийн ёсыг сахиулахдаа Юань улсаас түвд оронг захирагч Монгол даргын хөвүүн богд Зонховт түвдийн өндөрлөгт Их Монгол улсын Дээрхийн ёсыг сахиулах боломж олгожээ. Ингэж, Дэлхий дахинд Их Монголын Дээрхийн ёс оршихуйг түвдийн өндөрлөгт сахиулж чадсан нь Дэлхий дахинд Их Монголын Дээрхийн ёс оршихуйг илүү төгс төгөлдөр илчлэн таниулж чаджээ. Их Монголын Дээрхийн ёсыг эртний Сударын чуулган дор түвдийн өндөрлөгт таниулсан түүх эдүгэ цагийн 21-р зуунд Цагаадай хааны Ил ордын Дээрхийн ёсыг Монголын шар малгайтны Дээрхийн ёс оршихуйн мөн чанар илчилжээ. Мандах болон жаргах нарны гэрэлд улайран алтран харагдах Хан тэнгэр оргил нь өмнө зүгийн бүхий ил газарт Тэнэгэр уулын орги Хан тэнгэрийн Дээрхийн ёс ийнхүү сахиулж буйг богд Зонхов “Монголн шар малгайтны тэргүүн Далай лам”-ын Дээрхийн ёс хэмээн таниулжээ. Хүн төрлөхтний түүхэнд төв Азийн Монголын зүгээс оройн дээд, дээдийн дээд орны Дээрхийн ёсыг эртнээс таниулсан нэгэн гайхамшгийг Дэлхий дахинд нэхэн таниулсан нэгэн хүү Сонгины ам нэрт газар Дээд монголын Хөх нуурт төрсөний 660 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна. Энэ бол, Богд Зонховын төрсний 660 жилийн ой 2017 оны 10-р сарын 10 ны өдрийн тохиохдоо Жаран жаран жилийн шинжээ хийдэг цагаан морин өдөр тохиожээ. Хэрвээ, богд Зонхов өмнө зүгт төрж, Өгөдэй хааны хөвүүн Годаны дэмжлэгтэйгээр түвдийн өндөрлөгт Монголын шар малгайтны тэргүүний Далай ламын Дээрхийн ёсыг эртний Сударын чуулган дор таниулаагүйсэн бол Дэлхий дахинд төв Азийн уугуул Өвөг Монголчуудын Дээрхийн ёс оршихуйн мөн чанарыг таних боломжгүй байлаа. Чухамхүү, богд Зонхов амьддаа өөрийн өндөр шар малгайг өөрийн шавийн өвөр тавьж өгөөд өөрийнх нь шавь түвд оронд Монголын шар малгайтны Дээрхийн ёс сахиулж байхын эхлэлийг амьд сэрүүндээ өөрөө гүйцэтгэжээ. Ингэж түвдийн өндөрлөгт төв Азийн Дээрхийн ёс ба богд Зонховын шавийн Дээрхийн ёс хэмээх хоёр өөр Дээрхийн Ёсыг эртний Сударын чуулган дор сахиулжээ. Ийнхүү, түвд орны Дээрхийн ёс оршихуйг богд Зонхов таниулахдаа тэрээр өөрөө хоёр төрт нүүртэй нэгэн байснаа баталж төв Азийн Их Монголын Дээрхийн ёс сахиулахдаа тэнд Дээдийн дээд орон, Оройн дээд орон оршихуйг өөрийн шар малгайгаар бэлэгдэн таниулж үлдээгээд мөн түвдийн Дээрхийн ёс бийг таниулжээ. Түвд орны оройн дээд нь төв Азийн Монгол оронд байхын мөн чанар таниулжээ. Ингэж богд Зонхов нэгэн байр сууринаас хоёр Төрийн Дээрхийн ёс сахиулж чадсан нь хоёр Төрд нүүртэй нэгэн болохоо баталж мөн төв Азийн Монголын зүгээс түвдийн өндөрлөгийн Дээрхийн ёсны Амин язгуур нь болж чаджээ. Ийнхүү, өнөөдрийн түвдийн 14-р Далай лам нь түвдийн болоод зүүн Азийн орнуудын Оюун орнуудын Оюун санааны удирдагч байж түүгээр үл барам бүхний адаг бүхий л дорнын шар сүсэгтний Оюун санааны удирдагч байх боломж олдохгүй байлаа.

Гэвч, хожмоо түвд орноос зөвхөн түвдийн Дээрхийн ёсыг Номхон далайн ай савд түвдийн 3-р Далай лам сахиулах үед, түүнийг Халхын цогт хунтайж эсэргүүцэн Халх Монголын Дээрхийн ёсыг сахиулах гэж оролдох үед л түвд оронд богд Зонховын сахиулсан төв Азийн Дээрхийн ёсыг Зүүнгарын хаант Улсын зүгээс цэрэглэн хамгаалах түвдийн Засгийн газар ба Зүүнгарын хаан хоёрын хоорондын албан ёсны гэрээ хэлэлцээр ил болж түвдүүд, түвд оронд богд Зонховын Дээрхийн ёсыг хамгаалах үүргийн дагуу Зүүнгарын цэргийг түвд оронд ирүүлэхийг хүсчээ. Ингээд Зүүнгарын хаан улсын хаан Эрдэнэбаатарын Зарлигаар Зүүнгарын хаант улсын цэргийн жанжин Төрбайхыг түвдийн өндөрлөгт илгээжээ. Төрбайх түвдийн өндөрлөгт мууг зайлуулагч Гүүш хаан болж түвдийн өндөрлөгт богд Зонховын сахиулсан төв Азийн Дээрхийн ёсыг цэрэглэн хамгаалж улмаар түвдийн хаан болж түвдийн Дээрхийн ёсыг сахиулагч түвдийн Далай ламыг хаанчлан захирчээ. Зүүнгарын хаант улсын хааны хөвүүн Галдан түвдийн өндөрлөгт “шар шувтлахдаа” богд Зонховын сахиулсан төв Азийн Дээрхийн ёсыг дуусгавар болгон хураан буцахдаа богд Зонховын суудал түвд оронд үүрд хоослон байж богд Зонховын тамга хураан авч буцжээ. Үүгээр түвдийн өндөрлөг богд Зонховын “Дээрхийн ёс” дуусгавар болж түвдийн Дээрхийн ёс”-ыг түвд Далай ламд үлдээжээ.

Богд Зонховын төрсний 660 жилийн ойгоор түвд Далай ламын Дээрхийн ёс нь одоогоос 2,7-2,8 тэр бум жилийн өмнө өмнө зүгт Дэлхийн царцдасын ногоон хаш чулуун давхарга хагарч 30 хэм өнцөг үүсгэн хоёр эрэг холдон одсон тэр ангал дороос өмнө зүгийн шумрын Соёл үүсч тархсан нууц тайлангаа 2,7-2,8 тэр бум жилийн Геолгийн үнэлэхүй настай өмнө зүгийн зургаа дахь далайн Ёроолын Дээрхийн ёсыг Дэлхий дахинд сахиулсанг Шинжлэх ухааны үндэслэлтэй илчлэн таниулж байна. Үүгээр, чухамхүү өмнгө зүгт тангад орон бийг өглөө бүр санаж яв гэж Тэмүүчин Чингис хаан захисан нууц ч мөн тайлагдлаа. Монголын Дээрхийн ёсыг өмнө зүт таниулсан богд Зонховын төрсний 660 жилийн ойг тохиолдуулан дорнын бүх Улсын дотор худлыг мохоож, худлыг дарах үеийг эхлүүлэхдээ, түвдийн 14-р Далай лам нь өмнө зүгийн эртний тангад орны шумрын Соёлын хар тэргүүтний Дээрхийн ёсыг Дэлхий дахинд сахиулж буйг илчлэв. Ийнхүү, эртний тангадын нутагт, усны гурван улсын Эх орон ичлэгдэж, өмнө зүгийн тангадын орны Дээрхийн ёсыг илчлэв. Үүгээр, хуучин юмс ул болж, шинэ юм зул болох дорнын ёсоор түвдийн 14-р Далайн ламын Дээрхийн ёс түүхийн хог дээрх хаягдах цаг ирлээ.

И. Эрдэнэчимэг

www.zindaa.mn

Онцлох, олны анхаарлын төвд байгаа мэдээ мэдээллийг хүлээн
авахыг хүсвэл манай Фэйсбүүк мессенжерт холбогдоорой!

Сэтгэгдэл

ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэлүүд ( 17 )

unshigch [ 62.203.244.149 ]      |     10-р сарын 10 -нд, 11:01 минутанд

bla bla bla. tyvd mongol metiin maluud tyyhiin hog deer chuluudagdaad baina. gehdee 1 munharsan mal ni ich sergelen. tsovoo. nogoo malaaraa Heden zuunii tursh ynegyi tejeelgeed avsan. 70 jiliin tursh dotood gadaad shar huvalzuudad shuluulalgyi saihan baij. odoo haashaa harj yaj sheej baahaa zaalgaad duhaa tsoortol morgono

пппп [ 150.129.141.1 ]      |     10-р сарын 10 -нд, 10:08 минутанд

Эрдэнэчимэг гэгч эруул юм уу солиотой юм уу,юу ч ойлгосонгуй.Дунд сургууль тогссон юм уу энэ мал. Балиар хог.Хятадаас монго авчаа юу,ухэж далд ор эсвэл хятадруу зайл,чи бургханы шашинтай улсад байх хун биш байна , хаа тааралдсан газарт чинь нам цохиж алнаа чамайг

нийтлэлээс [ 66.181.179.72 ]      |     10-р сарын 10 -нд, 06:55 минутанд

Erdenechimeg mini, naad tsogdluulsan shutdeg yum chini chamd yuu avchriv??? Mongolchuudiig khoorond n alaltsuulj buur baikhgui bolgo gej daalgasan uu??? Bichsen yum chini neg tiimer khuu bodol turuulj bna. Bodoltoi yum bicheerei, unekheer Mongol yum bol!!!

нийтлэлээс [ 94.30.168.62 ]      |     10-р сарын 10 -нд, 05:53 минутанд

Эрүүл нийгэмд л эдийн засаг хурдацтай хөгжинө.

нийтлэлээс [ 94.30.168.62 ]      |     10-р сарын 10 -нд, 05:52 минутанд

байхгүйн улмаас зовж буй хэдэн сая хүн бидний баянд тооцдог АНУ АРАБ ЕВРОПТ байдаг юм шүү дээ.Итгэхгүй бол тэнд амьдарч буй нэгнээс асуугаарай л даа.Монгол шиг баян улс байхгүй л гэнэ.Гэтэл яагаад Монголчууд ядуу байгаагаа гайхаад барахгүй байгаа нь хүн бүхний мэдэж байгаачлан шудрага бус явдал манай улсад хэрээс хэтийдсэн болохоор л тэр юм.Шашинтай огт хамааралгүй.Харин ч буддын шашин үүний эсрэг сургааль баримтлалтай.Мөн нийгмийн болон хувь хүний амар амгалангийн тулд л зоригддог.Эрүүл нийгэмд л эдийн засаг хурдацтай

нийтлэлээс [ 94.30.168.62 ]      |     10-р сарын 10 -нд, 05:51 минутанд

6 октября в 6:57 · Далантайдорж Далантай 5 октября в 19:33 · Буддын гүн ухааныг эдийн засгийг хойш нь татдаг хэмээн буруутгадаг.Жишээг БАЛБА БУТАН ТӨВД мөн Манайхаар авдаг.Үүн шиг худлаа зүйл байхгүй...Манайх шиг баян улс ховор шүү.Итгэхгүй бол гараад зам дээр яваа машинуудыг хар.Гартаа байгаа утсаа хар.Идэж байгаа хоолоо хар.Унтаж буй ороо хар.Амьдарч буй гэрээ хар.Өмсөж буй хувцасаа хар.Бүүр муугаар ярьвал Ууж буй архи Татаж буй тамхиа хар.Ядуугаас боллоо гэж үү?Харин ч үгүй...Энэ мэтчилэн тоочоод байвал зөндөө байна.Гэтэл энэ бүгдийг хэрэглэмээр санагдсан ч байхгүйн улмаас зовж буй хэдэн с

бурханы шащин [ 94.30.168.62 ]      |     10-р сарын 10 -нд, 05:50 минутанд

Америк, Европт Бурханы шашин хэрхэн хегжиж буй талаарх тоон мэдээлэл. Уунийг буддизм.мн сайтаас авлаа..... Европд Бурханы шашны 4000 байгууллага ажиллаж байна. Интернет- веб хуудсаар 27000 сайт ажиллаж байна. АНУ-Д 2 САЯ, Германд 1.5 сая, Англид 1,2 сая, Орост 1 сая . Францад хун амын 10 хувь нь буддист., 25 хувь нь хойт терелд итгэдэг. Барууны орнуудад 1062 хийд ажиллаж байна гэжээ.

хн [ 94.30.168.62 ]      |     10-р сарын 10 -нд, 05:36 минутанд

И. Эрдэнэчимэг..шугдэн- шутдэг биз..тэд ийм юм бичиж яс хаяж суудаг юм

хахахааха [ 202.9.42.204 ]      |     10-р сарын 10 -нд, 04:52 минутанд

Хахаха ха... элэг гөшөөд эрүү ам мурийгаад үхэх нь ээ. Хамгийн гол нь юу ч ойлгосонгүй! Би ийм болцын байх даа

Zochin [ 90.255.31.231 ]      |     10-р сарын 10 -нд, 02:31 минутанд

Uy ch oilgosongui ene lav MHG hun bish baihaa hen durtai gadaad hun ni heden um ogood uy durtaigaa bichdeg bolj gej oilgogdood bn unshihaar oilgohgui bn

Монгол Түвд биш [ 150.129.143.241 ]      |     10-р сарын 10 -нд, 00:55 минутанд

Монголд энэ будда ч гэнүү юу ч гэнүү түвдийн тэнэг шашин шиг хэрэггүй юм алга.Удахгүй Монголчууд хэрэггүй гэдгийг нь ойлгоно.Ер нь ч итгэдэг хүн ховор болж байна дөө.Монголчуудыг их муухай харагдуулдаг юмны нэг ш дээ.Нэг тийм арчаагүй харагдуулдаг.Шашин гэдэг ер нь хэрэггүй зүйл,ялангуяа түвдийн энэ балай шашин.Сайжрах байсан бол Монгол шиг хөгжилтэй орон байхгүй байх байлаа.Зүгээр л бидэнд хэрэггүй эд.

МОНГОЛ ЭР ХҮН [ 202.9.43.187 ]      |     10-р сарын 10 -нд, 00:27 минутанд

ШАР ХАД ГЭСЭН АВТОБУСАНД СУУГААД ЭЦЭС ДЭЭР БУУГААД СЭТГЭЦИЙН ЭМНЭЛЭГ ХААНА БАЙГАА ВЭ ГЭЭД АСУУВАЛ ХҮМҮҮС ЧАМД ЗААЖ ӨГНӨ.УХААН САРУУЛ ХҮН ИЙМ ГАЛЗУУ СОЛИОТОЙ ХҮНИЙ ӨДРИЙН ТЭМДЭГЛЭЛИЙГ ХОГ ДЭЭР ХАЯДАГ.ЯВЖ ЭМЧЛҮҮЛ.ХУРЦ ХЭЛБЭРТЭЭ ОРСОН БАЙХ ШИГ БАЙНА.ЭРҮҮЛ ЭНХИЙГ ХҮСЬЕ.БИЕЭ БОДООРОЙ.

монгол [ 122.201.31.146 ]      |     10-р сарын 10 -нд, 00:11 минутанд

энд өөр шашны хүн бичсэн байх.

дооооо [ 103.9.90.50 ]      |     10-р сарын 09 -нд, 23:51 минутанд

Ийм лаларуудын тэнэг сэдвийг шууд хааж бай ийм балай юм бичижбайхаасаа танай сайт ичээч энэ мэдрэлийн өвчтэй хүн байхаа бичиг үсэг ч мэдэхгүй монгол хэл ч байхгүй тэнэгүүд ингэж балайрч байдаг юм. тэдэнд бүү орон зай өг,

Хөх Монгол. [ 202.179.27.79 ]      |     10-р сарын 09 -нд, 23:36 минутанд

юу бичээд байна аа Ойлгогдохгүй балай юм сараачиаад. Ухаандаа бурханы шашинг үгүйсгээд байгаа лалар уу чи. Гичийний зулбагадасаа бурханы шашинтай олон улс хөгжиж байна. Хужаагаас эхлээд

Баатар [ 202.21.106.164 ] 10-р сарын 10 -нд, 00:02 минутанд

Юмыг мэдэж байж хошуу дүрж байлдаа. Хятадад бурхны шашин дэлгэрээгүй юмаа хө. Бурхны буюу шарын шашин зөвхөн манж, төвд, монгол газар л дэлгэрсэн байдаг. Ер нь бол буддын шашны 20 гаран урсгал байдгаас шарын урсгалыг дэлхий дээр өдгөө зөвхөн төвд, монгол хоёр л шүтэж бгаа.

Баатар [ 202.21.106.164 ] 10-р сарын 10 -нд, 02:07 минутанд

Хятадад буддын шашны бумбын урсгал буюу хятад бөө дэлгэрсэн юм, шарын шашнаас тэс ондоо зүйл

mgl [ 103.10.23.104 ]      |     10-р сарын 09 -нд, 23:26 минутанд

ene teneg mongoliig doroituulsan buddin shashing shutehgui baih heregtei

Хөх Монгол [ 202.179.27.79 ] 10-р сарын 09 -нд, 23:37 минутанд

Муу үхээр чи юу донгосоод байна? Буян чинь бузар шингэнэ шүү

том ах [ 103.9.90.50 ] 10-р сарын 09 -нд, 23:48 минутанд

Чи ямар шашныг оруулж ирэх гээд байгаа лалар вэ монгол хэлээ ч мэдэхгүй бичиг үсэгт тайлагдаагүй лалар чинь юу донгосоод байнаа ухаантай хүн ухаж бодохоор юм бичээч. аллах акбар гэж солиорох гээд байна уу чи чиний мэдрэл зүгээр үү тэнэгээ

од [ 122.201.22.88 ] 10-р сарын 10 -нд, 06:53 минутанд

күнз болон бурханы шашны өөр чиглэлийг сонгон дэлгэрүүлсэн нь өвөг дээдсийн маань хятадын их хүн амаас тусгаар байх бодлого шүү дээ

bibli [ 66.181.181.212 ] 10-р сарын 10 -нд, 09:18 минутанд

IREEDUID SHASHIN USTANA TER N ODOO TSAG

доо [ 202.9.42.202 ]      |     10-р сарын 09 -нд, 22:12 минутанд

ямар ч хүн ойлгохын аргагүй балай юм сараачжээ.