Наадам тойрсон үйл явдлын онцлох 20 коммент
Тулгар төр байгуулагдсан 2222 жил, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 807, Ардын хувьсгалын 92 жилийн ойн Үндэсний баяр наадам дэнж хотойтол өргөн дэлгэр сайхан наадаж өндөрлөсөн билээ. Энэ жилийн наадмыг Шинчилсэн засгийн газраас зохион байгуулсан бөгөөд урьд урьдынхаас илүү болж, иргэд сэтгэл хангалуун сайхан сэтгэгдэлтэй байсан юм. Ингээд та бүхэндээ наадмын эргэн тойронд болсон үйл явдлын онцлох 20 комментыг хүргэж байна.
- Баяр наадмын арга хэмжээг хоёр дахь удаагаа сонгогдсон Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж нээж үг хэлсэн. Энэ нь "Ардчилсан" гэх тодотголтой Ерөнхийлөгч хоёр дахь удаагаа наадмын нээлт хийсэн анхны тохиолдол гэж байгаа.
- Баяр наадмын урлагийн үзүүлбэр Монгол Улсын гавъяат жүжигчин Д.Сосорбарамын найруулгаар 999 залуу “Түмэн эх”-ийг дуулж, 999 бие биелээч бүжиглэсэн. Энэ жилийн хувьд урлагийн бүх үзүүлбэр үндэсний хэв шинжийг илтгэсэн байснаараа онцлогтой ч урлагийн үзүүлбэр хэдхэн минутад болж дууссанд ихээхэн бухимдаж "Ингээд л болоо юу" гэх хүмүүс олон байлаа.
- Баярын үеэр сэтгүүлч зураглаачид мэдээ мэдээллийг цаг тухайд нь хүргэхээр зорьж сонин содон болон үйл явдлыг харуулах фото авахыг эрмэлздэг. Сэтгүүлч зураглаачид ганцхан зураг авахын төлөө амь дүйн гүйцгээдэг гэхэд буруудахгүй. Гэтэл урлагийн тоглолтын үеэр Д.Сосорбарам болчимгүй алдаа гаргасан билээ. Учир нь тэрбээр зураг авах гэж урдуур нь гүйсэн сэтгүүлчийг "Зайлаач" хэмээн хашгарч сэтгүүлчдийг “баярлууллаа”.
- Наадмын газрын зургийн өгүүлэмж хүмүүсийн анхаарлыг ихэд татаж байлаа. Мөн өмнөх жилүүдээ бодвол иргэд Үндэснийхээ баяр наадмаар ихэвчлэн Үндэснийхээ хувцсаар гоёдог болсон нь харагдаж байлаа.
- Уламжлал ёсоор Ерөнхийлөгч болон төрийн өндөрлөгүүд маань нум сум харваж, шагай нясалж олныг хөгжөөлөө.
- Мөн “Харанга” хамтлагийн дуучин Х.Лхагвасүрэн “Толин хул” дуугаа морь унан дуулж түүний араас морьтон баатруудын циркийн үзүүлбэр үзүүлж байсан нь наадмын нээлтийн чимэг болсон юм.
- Наадамчин олны тав тухыг бодож хуушуурын гэрүүдийг цементээр цутгасан талбайд байршуулсанд үйлчлүүлэгчид сэтгэл хангалуун буйгаа хэлж байлаа.
- Энэ жилийн хувьд наадмын хуушуур Хүй долоо худаг болон Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд 800-1000 төгрөгийн үнэтэй байв. Хүй долоо худагт Цагдаагийн байгууллагын бие бүрэлдэхүүн үүрэг гүйцэтгэж байгаа бол онцгой байдлын албан хаагчид, түргэн тусламжийн төвийнхөн ч бэлэн байдалд ажиллаж байсан.
- Онцгой байдлын алба хаагчид наадмын талбайд хийж буй хуушуурт цаг тутамд хяналт тавьж байсан билээ. Тэд хуушуур хийж буй махны чанар байдлыг шалгаж, муудсан мах бүрийг цаг тухайд нь хураан авч устгалд оруулж байсан юм.
10. Энэ жилийн Үндэсний их баяр наадам хяналт зохион байгуулалт сайн байсан үүднээс иргэд хордлого авах явдал гараагүй байна.
11. Наадмын үеэр хулгай дээрэм гарахаас сэргийлж Цагдаагийн ерөнхий газраас Төв цэнгэлдэхийн гадна 30 гаруй камер, Хүй долоон худагт 17 камер суурилуулсан. Тиймээс хулгай дээрэм бага гарсан.
12. Түүнчлэн наадмын талбайд цагдаагийн 5000 гаруй албан хаагч ажилласан.
13. Эмнэлгийн түргэн тусламжийн зөөврийн тэргүүд наадмын үеэр хүн олноор цугласан газруудад байрлаж, эмнэлгийн анхан шатны тусламжийг дор бүр нь үзүүлж байсан.
14. Манайхан нэг баяр тэмдэглэхээрээ байгаа орчноо хогондоо дараад явдаг нь нууц биш. “Цэмцгэр монгол наадам” уриан дор зохион байгуулагдсан Үндэсний их баяр наадам маань хоггүй сайхан наадам болж хоггүй цэвэр орчинд баярлаж болдгийг харуулсан юм.
15. Түүнчлэн энэ жилийн уралдааны бас нэг онцлог нь түрүү авсан хурдан дааганы унаач нь охин 20 жилийн өмнөх түүхийг сэргээсэнд олон хүн бэлэгшээв. Өөрөөр хэлбэл, сүүлийн 20 жил Төрийн их баяр наадамд унаач охин түрүү авч байгаагүй аж.
16. Улсын баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаанд 512 бөх зодоглосноос Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын харьяат Г.Эрхэмбаяр түрүүлж, Завхан аймгийн Их-Уул сумын харьяат Б.Гончигдамба үзүүрлэснээр улсын гарьд цол хүртсэн билээ.
17. Шагайн харваанд “Ажнай” клуб тэргүүлсэн юм. Энэ жилийн наадмын шагайн харваанд 42 багийн 360 гаруй харваач цэц мэргэнээ сорьсоноос Өмнөговь аймгийн “Ажнай” клубын Ц.Идэрмөнх ахлагчтай баг тэргүүлэн алтан медаль, өөрсдийн нэрийг босоо бичгээр мөнхөлсөн калиграф бүхий дурсгалын өргөмжлөлийн хамт гардан авсан билээ.
18. Сурын эрэгтэйчүүдийн шигшээ найман харваач цэц мэргэнээ сорьсноос Л.Отгонбаяр 40 сум тавьж 35 оносноор түрүүлж Хошой мэргэн цол хүртсэн юм. Эмэгтэй харваачдаас Хэнтий аймгийн Дадал сумын харваач, хошой мэргэн Х.Оюунчимэг гурав дахь жилдээ түрүүллээ.
19. Сүргийн манлай хурдан азаргануудын магнайд Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын уугуул Монгол улсын Манлай уяач Д.Бат-Эрдэнийн “Улс” халзан хурдаллаа.
20. Ганцхан манай улсад болдог Үндэсний их баяр наадам маань жилээс жилд дэлхий нийтийн анхаарлын төвд орох болжээ. Энэ жилийн хувьд ч наадам үзэхээр ирсэн жуулчдын тоо ихээр нэмэгдсэн байлаа.
Сэтгэгдэл ( 9 )
er ni eronkhiilogch oo ta mongol uls khogjil mongol ulsiin ayulgvi baidal mongol ulsii bvkh yum kher bna gej bodoj bna da taniig ug ni sain khvn yum bna gej bodsoj baisan chiny ee 76 gaas deerdekh yum alga erdenetiin gok tawan tolgoi altnii ene ikh uurkhai oeu tolgoi duuswal ta mongol yakh uu ta daana ch ter ved baikhgv eswel gadaadad gesee eleed l suuj baikh uu te ta amaaraa yrikh daa ikh sain yum aa te daana ch dood tushaaltanguudaa niileed bna uu ta or zeel khiigeed baikh yum orgvi bol bayn gej medekh vv mongol khvnii vne tsebne alga ta yu gej bodoj ban da ta manai tsaatanii olgii nutagt ochood ikh l yum yrisan bna lee daana ch .... ajil bolokhgvi yum da bvv uurlaarai neg yum bodooroi gej bich lee shvv
er ni eronkhiilogch oo ta mongol uls khogjil mongol ulsiin ayulgvi baidal mongol ulsii bvkh yum kher bna gej bodoj bna da taniig ug ni sain khvn yum bna gej bodsoj baisan chiny ee 76 gaas deerdekh yum alga erdenetiin gok tawan tolgoi altnii ene ikh uurkhai oeu tolgoi duuswal ta mongol yakh uu ta daana ch ter ved baikhgv eswel gadaadad gesee eleed l suuj baikh uu te ta amaaraa yrikh daa ikh sain yum aa te daana ch dood tushaaltanguudaa niileed bna uu ta or zeel khiigeed baikh yum orgvi bol bayn gej medekh vv mongol khvnii vne tsebne alga ta yu gej bodoj ban da ta manai tsaatanii olgii nutagt ochood ikh l yum yrisan bna lee daana ch .... ajil bolokhgvi yum da bvv uurlaarai neg yum bodooroi gej bich lee shvv
muuusain urwagchdiiig taarsan gazar n dews
ene garaa orgolt ni neg sonin haragdaad bh yum. apocalypto gedeg kinon deer nar tahidag gar shig l kkk
1939 он 1945 оны эх орныхоо төлөө амь биеэ хайрлахгүй улаан цусаа урсгаж байсан олон мянган цэрэг эрсийн амь насыг үнэгүйдүүлсэн элбэгдорж тэргүүтэй хүмүүс япон цэрэг булшин дээр толгой бөхийлгөн хүндэтгэл үзүүлж байсаныг нь санаж байна уу шарга морьт явах замд их хэмжээний газарыг одоо цагаан хэрмэн хашаагаар хашаад японы мэдэлд байдагдаа
Mongolchuud ehk nutagtaa ezen baij mongol ulsiin huuli durmiig ul hundelsen urilaggui zochidootoi nuur tulj ajillah tsag bolson shuu.
Haalt gej setgegdel uldeesen adgiin shaar mongol hun bish bsigaa yum.mongolchuud ardchilal gej bujignaj aligaa aldaj baisan siimhiig ashiglaj tahihgui zochin ihk irsen shuu dee.ted buur gadnii irgen murtuu mongol ulsaas undur nasnii tetgeveravch boss zan gargaj mongolchuudiig doosh hiideggene.