”Болор цом-36” наадмын тэргүүн шүлэг: Гүн ухааны сүлжээ бодролууд

Б.Туяа | Zindaa.mn
2019 оны 01 сарын 06

Монголын зохиолчдын эвлэл /МЗЭ/-ээс өнөөдөр /2019.01.05/ Говьсүмбэр аймагт 36 дахь удаагийн "Болор цом" наадмыг амжилттай зохион байгууллаа. "Болор цом" наадамд тэргүүн байр эзэлсэн МЗЭ-ийн шагналт яруу найрагч Б.Баттулгын сүүлийн даваанд уншсан шүлгийг хүргэж байна.

 

"Болор цом-36" наадмын АЙРГИЙН ТАВД ШАЛГАРСАН НАЙРАГЧИД

 

  • Тэргүүн байр: "Болор цом"-ын эзнээр МЗЭ-ийн шагналт яруу найрагч Б.Баттулга
  • Дэд байр: Нацагдоржийн нэрэмжит шагналт яруу найрагч Би.Баярсайхан
  • Гуравдугаар байр: МЗЭ-ийн шагналт яруу найрагч О.Цэнд-Аюуш
  • Дөрөвдүгээр байр: "Алтан өд" шагналт яруу найрагч Д.Одгэрэл 
  • Тавдугаар байр: Г.Сэр-Одын нэрэмжит шагналт яруу найрагч Д.Жамбалдорж

 

"Болор цом-36" наадмын ТЭРГҮҮН ШҮЛЭГ

 

Гүн ухааны сүлжээ бодролууд

(Яруу найрагч Б.Баттулга)

 

ОРШИЛ

 

Буцах шувуудын ганганаа санчигны мөнгөн сор минь юм

Булгилах зүрхний цохилт минь огторгуй сансарын тоолол юм

Морин хийл уянгалах нь эр хонгор сэтгэл минь юм

Мойл нүдэт амраг минь нууц тарнийн хураангуй юм

Мөнх бусын шидэт цэцэрлэг зүрхэнд минь гэрэлтэнэ

Мөр замд минь жамын алтан гөрөөс хатирна

Наран сарны солбицох зайд гэрэлтэн үзэгдэх

Нандин тийм цэцэрлэгээс бурханы амьсгал эгшиглэнэ

Хувь заяаг минь зурсан бийрч бурхан талархъя

Гарыг минь ганзганд хүргэсэн ижий, аавдаа талархъя

Гайхамшгийг бүтээх хүслээс хөтөлсөн цагийн зүүдэнд талархъя

Ирэх шувуудын ганганаа санчигны мөнгөн сор минь юм

Ирмэх нүдний нулимс минь торгон өвсний шүүдэр юм

 

I

 

Буцах шувуудын ганганаа санчигны мөнгөн сор минь юм

Будрах цасны ширхэг энэ  л шувуудын гунигтай

Хул хамбан үдшээр болорхон хундаганаа сөгнөх

Цэл залуу гуниг хоолойд торсон нулимстай

Сэтгэлийнхээ гэрлийг би нүднээс чинь олж түүв

Сэмбэрүү цэцэг чинь тэгэхээр газрын гоёмсог нүд юмсан уу

Гэрлийн хүрээлэлд дунирах намар цагийг чинь

Гэзэгний чинь сүлжээнд зангидаж хадгалж үлдэхсэн

Ийм найдвартай хадгаламжийг ертөнцөд үзэшгүйеэ

Эрдэнийн алтан хайрцаг гэдэг чинь дурдатгалыг хэлдэг юм

Эрвэгэр алаг нүд чинь намрын нуурыг зохиожилвоос

Эргэн эргэх шувууг сэтгэл гэдэг юм аа

Буурал морины минь алхаанд он цаг шигшрэхэд

Булгилах зүрхний цохилт минь огторгуй сансрын тоолол юм

 

II

 

Булгилах зүрхний цохилт минь огторгуй сансрын тоолол юм

Бугуйн цаг минь урсаад мөнгөн горхийг дүрлэх юм

Цас будрахыг харах нас урсахыг мэдрэхтэй адил

Чиний ирэхийг анирдах ингэ ботголохыг хүлээхтэй адил

Мөнгөн амтай хээр нь мөндөр шилгээн товолзоно

Мөнх бусын орчлонг эрвэлзэсхийгээд туулна

Ганган хатиртай хээр нь газар товчлон дөмөлзөнө

Ганц олдохгүй замбууг гайхуулсхийгээд туулна

Намар болоод өвлийн заагийг товлоод хэрэггүй еэ

Цагаан өнгөнөөс би бүх өнгийг олоод

Цас үнэрлээд би орчлонг хураангуйлж чадна

Модны чөлөөт үндэс хэвлий дотроо сунайтал

Морин хийлийн уянгалах нь эр хонгор сэтгэл минь

 

III

 

Морин хийлийн уянгалах нь эр хонгор сэтгэл минь юм

Монголын талд гөрөөс янзгалах нь шүлэг шиг совин юм

Ихээ дээр эргэлдэх бүргэд өөр ертөнцийн элч юм

Ийм тансаг орчлонд амьдрах минь алтанхан тавилан юм

Могой зүүдлэхэд хүүтэй болохоо яаж мэдээд

Моносны цэцэг дэлгэртэл бүсгүй хүн баярлана вэ?

Адуу эвшээхэд аз тохиохоо яаж мэдээд

Алтан ятга уянгалтал эр хүн баярлана вэ?

Унага тамгалсан найран дээр чинь гэрэлтэнхэн суумаар аа

Уянга тамгалсан хайраар чинь гийнхэн дэлгэрмээр ээ

Совинт буурал хорвоод  зоргоор зөнгөөр урсаад

Соёмбоны гал шиг дүрэлзсэн яруу найрагч билээ, би

Молзог зүрхэнд тэнгэрийн шэрэл зааж мишээх

Мойл нүдэт амраг минь нууц тарнийн хураангуй юм

 

IV

 

Мойл нүдэт амраг минь нууц тарнийн хураангуй юм

Нууц тарнийн хураангуй нууц байхдаа л сайхан юм

Мойл нүдэт амраг минь нууц тарнийн хураангуй юм

Нарны шулга хонх шулганаж байхдаа л сайхан юм

Усны цэврүү хагарангуут л доторхоос нь туулай дэгдэж

Уран торгон цэцэгсийн мандал дотор бүрэлзэнэ

Салхины дотор талаас хэнз унага гүйж

Сарны зүүдийг сарнитал дотно халуунаар үүрсэнэ

Ийм тунгалаг орчлонд амьдарч явах сайхан юм

Ихээ сайтар тунгаавал амьдраагүй байсан ч сайхан м

Морь буусан шагай шиг босоо хийморьтой эр хүн

Монголынхоо буян заяаг дааж явах учиртай юм

Мөрөөдөн мөрөөдөн дууллаа чиг мөр нь үлдэх хорвоогийн

Мөнх бусын шидэт цэцэрлэг зүрхэнд минь гэрэлтэнэ

 

V

 

Мөнх бусын шидэт цэцэрлэг зүрхэнд минь гэрэлтэнэ

Мөөмөө санасан хүүгийн зүүд шиг орчлон доо

Үүрд бусын ховст хүрээлэн сэтгэлд дэлгэрнэ

Үрээ хүлээсэн ээжийн гэрэлт зөн шиг хорвоо доо

Магнайд чинь тодрох мэлмийнээс маанийн үсэг тодоръюу

Мянган бурхан залрах сайн цагийн дэлхий дээ

Зүрхнээс чинь дэлгэрэх хайраас тарнийн үсэг нисэлдюү

Зүйлийн бурхад морилох зүмбэр сүмбэр хорвоо доо

Гангарч хатирах хээр минь нэгэн цагт тэнгэрт нэгдьюү

Галын заль шиг хийморийг ямагт дэгдээж амьдаръюу

Мөн ч дотно халуунаар залбиран хүлээсэн юмсан

Мөр замд минь жамын алтан гөрөөс хатирна

 

VI

 

Мөр замд минь жамын алтан гөрөөс хатирна

Мөргөлийн жимээр шувууд ирэх нь хайрын дохио ёо

Үргэлж чамайг бодох хайрын шидэт дохиурыг

Өргөж зогсоо сахиусан тэнгэрийг үзэсгэлэнт Венера л гэдэг дээ

Нүдэн нуур долгилоход дагаж долгилох сэтгэл минь

Нөмгөн мананд жингэнэх тарнийн цэцэг мэт ээ

Гангар гунгар дуунд нь тэнгэрийн шилтгээн үзэгдэх

Галуу болоод ангир жигүүртэй хөгжим мэт ээ

Гэрэл сүүдэр урссан торгон огтлолцолт хорвоо дээр

Гэнэт шийдээд хүн болж төрсөндөө баярлавч баршгүй

Тиймийн учир би бурхны зүүдэнд амьдарч

Тэлмэн хонгор аялгуу болсондоо догдловч баршгүй

Намирч асгарах зөнтэй морин шарга од байх сан

Наран сарны солбицох зайд гэрэлтэн үзэгдэх сэн

 

VII

 

Наран сарны солбицох зайд гэрэлтэн үзэгдэх

Намирч асгарах зөнтэй морин шарга од байх сан

Түг түмэн жил хязгааргүйд гэрлээ түгээж

Төгөлдөх орчлонг гийгүүлэх монгол аялгуутай од байхсан

Уулсын царамд цэцгийн үр тэтгэдэг

Усны гүнд чулууны судал өнгөлдөг

Голын аминд хөх заль бадраадаг

Намирч асгарсан зөнтэй морин шарга од байхсан

Наашаа цаашаа л урсаж байх сан

Бодолд чинь гэрэлтэхдээ тэнгэрийг шивнэж

Болор хундагатай дарсанд чинь жингэнэж байх сан

Нархажид, Үржинхандын заллагатай

Нандин тийм цэцэрлэгээс бурхны амьсгал эгшиглэнэ

 

VIII

 

Нандин тийм цэцэрлэгээс бурхны амьсгал эгшиглэнэ

Намраас хаврын симфони сонсох уу, хоёулаа

Навчис бясалгаж дүүрээд шаргалтсаныг тэндээс ойлгож

Нарны гэрэл гэгээрэлд хөтөлдгийг нотлох уу, хоёулаа

Хагдарч хийсэх нь урган төлжихийг зөгнөөд

Хачин тунгалаг борооноор урсгал нийлэх үү, хоёулаа

Харанхуйн хэвлийд гэрлийн хөврөл үргэлжлэхэд

Хайртай бүхнийхээ төлөө амиа золих уу, хоёулаа

Сарны зөнч үлгэрийг туулайн чуулганаар хэлэлцэхэд

Самрын үр дотор амьдарч үзэх үү, хоёулаа

Хулсны исгэрэх аялгууг лимбэдэж дуулаад

Хувь заяаг минь зурсан бийрч бурханд талархъя

 

IX

 

Хувь заяаг минь зурсан бийрч бурханд талархъя

Хундага дарсанд болор од жингэнэхэд талархъя

Хул шаргал аялгуунаас буга урамдахад талархъя

Хурын мянган дуслаас тэнгэр гэрэлтэхэд талархъя

Намайг хүн болгосон дорнын эгшиглэнд талархъя

Чамайг надтай учруулсан долоон бурханд талархъя

Хязгааргүйгээс онгод хөлөглөсөн сахиус тэнгэрт талархъя

Харанхуйгаас гэрэлт тэмүүлсэн сарнай цэцгэнд талархъя

Сөхөрч гуниглавч тэжээн тэтгэх далдын хүчинд талархъя

Цөхөрч гомдовч инээж угтах холын зөнд талархъя

Ятга хөглөх бүсгүйн дүрэлзэх үзэсгэлэнд талархъя

Хутга барих дээрэмчний хувирах санаанд талархъя

Хуучир лимбэ болох хулс зэгсэнд талархъя

Хумхын тоос болох орчлон дэлхийд талархъя

 

X

 

Хумхын тоос болох орчлон дэлхийд талархъя

Хуур хөглөх агшнаа гүү унагалахад талархъя

Хурд хувааж төрсөн босоо унаганд талархъя

Хувьтай Монголын цэлгэр тал нутагт талархъя

Талархаад байгаа сэтгэлийг хүлээж авсанд талархъя

Тавилан заяаг минь хөглөсөн тэнгэрийн хөгжимд талархъя

Манан дунд дохих намуу цэцгэнд талархъя

Маргааш болох лусын амьтдын чуулганд талархъя

Мөлхдөг хөлхдөг, нисдэг сэлдэг бүхэнд талархъя

Мөөмний сүүн дуслаас орчлон бүрдэхэд талархъя

Мөндөрлөг шүүдэрлэдэг ургадаг хагдардаг бүхэнд талархъя

Мөнхийн ганц үнэнд цөмөөрөө цугларахад талархъя

Галт бөмбөрцөг, мөсөн уул, сансар мандалд талархъя

Гарыг минь ганзганд хүргэсэн ижий, аавдаа талархъя

 

XI

 

Гарыг минь ганзганд хүргэсэн ижий аавдаа талархъя

Гал уурагнаа бүрэлдэх ертөнцийн эхлэлд талархъя

Ганган хул эгшиглэх эртний ерөөлд талархъя

Галавт олохуяа бэрх хүмүүн заяанд талархъя

Галуун цуваа ганганан зэллэх тэнгэрт талархъя

Халуун хайр ундран оргилох та бүхэнд талархъя

Газрын мянган судас төрсөн нутагтаа талархъя

Ганц дотор мянгыг багтаах нууцад талархъя

Гансрал зовлонг ч гоо үзэсгэлэнд хувиргахад  талархъя

Гай түйтгэрийг ч холдуулж чадах сүр хүчинд талархъя

Галбарваас модноо галбингаа донгодоход талархъя

Ганлингийн эгшгээр ч хорвоог уярахад талархъя

Гавал аяганаас дарс хүртэх учир тохиолд талархъя

Гайхамшгийг бүтээх хүслээс хөтөлсөн цагийн зүүдэнд талархъя

 

Эгшиглэнт эхийн хишигт яруу найрагчийг тодруулах “Болор цом-36”-д нийт 140 уран бүтээлч шүлгээ ирүүлснээс 27 найрагчийн нэрс тодорсны 17 нь Монголын зохиолчдын эвлэлийн шагналтан байв. Үүн дээр нэмэгдэн Монгол туургатны зочин зохиолчид, “Болор цом”-ын эзэд, Говьсүмбэр аймаг дахь МЗЭ-ийн салбар зөвлөлийн төлөөлөл урилгаар оролцсон бөгөөд энэ жилийн наадамд Халимаг, Тува, Буриад, Өвөр Монголоос яруу найрагчид мөн хүрэлцэн ирснээр нийт 36 яруу найрагч шүлгэн хүлгээ уралдуулсан юм.

 

III шатанд үлдсэн 18 найрагч

 

  1. Х.Алгаа
  2. М.Амархүү
  3. Н.Батжаргал
  4. Б.Баттулга
  5. Т.Баянсан
  6. Би.Баярсайхан
  7. Д.Ган-очир
  8. Д.Гансүрэн
  9. Б.Ганхүрэл
  10. Н.Мөнхбаяр
  11. Д.Од-Гэрэл
  12. Д.Энхболдбаатар
  13. О.Цэнд-Аюуш
  14. М.Уянсүх
  15. Н.Энхтөр
  16. С.Цоморлог
  17. Б.Чулуунцэцэг
  18. Б.Жамбалдорж

 

IV шатанд үлдсэн 9 найрагч

 

  1. Б.Баттулга
  2. Т.Баянсан
  3. Би.Баярсайхан
  4. Н.Мөнхбаяр
  5. Д.Одгэрэл
  6. Д.Энхболдбаатар
  7. О.Цэнд-Аюуш
  8. М.Уянсүх
  9. Б.Жамбалдорж

 

ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ

 

Мэдээллийн Zindaa.mn сайтын сурвалжлах баг Говьсүмбэр аймагт ажиллаж, "Болор цом-36" наадмыг шууд дамжууллаа. Наадмын талаарх бусад мэдээллийг дараах холбоосоор дамжиж уншина уу. Баярлалаа!

Г.Энх-Уянга

Гэрэл зургийг Д.Амаржаргал

Сэтгэгдэл ( 15 )

Сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
Зочин(112.72.11.112) 2019 оны 01 сарын 06

Сонет гэж ийм хэлбэр байдаг. 8, 14-төөр зохиомжилдог билүү. Эхний бадгийн сүүлийн мөр дараагийн эхлэл болдог. Гэх мэт явсаар бадаг бүрийн эрвхний мөрүүдээр шинэ бадаг бий болдог. Сонин л оролдлого. Тэмцээнийг нь таашаадаггүй ээ. Жаахан худлаа талдаа. Нэг хэсэг Лхагвасүрэн Цоодол 2-н л зэрэг жинсээ нэмүүлэх өрсөлдөөн маягтай байсан шүү дээ. Тэр үед утгаа алдсан. Шал сонин гарууд завсраар нь мандаад явчихна. Мөнхцэцэг, Баяржаргал, Хасар, Мөнхбат ч билүү, сураггүй гарууд. Энэ тайзан дээр монголын яруу найраг овоо шинэчлэгдэж байхад Бадарчийн Тэмээ түрүүлж байсан юм даа. Арай л биш л дээ. Тэгснээ

0  |  0
Зочин(112.72.11.122) 2019 оны 01 сарын 06

Лхагвасүрэн согтуу хүүгээ лобидсоор түрүүлгэдэг юм тэр жил. Бас л нөгөө муу Цоодолтойгоо өрсөлдөж байгаа юм. Ингээл бүр холион бантан. Лхагвасүрэн өөрөө шагналд үхдэг гар. Түүний ичмээр муухай сцен энэ тайзан дээр архивлагдан үлдсэн дээ. Чингэж энэ тэмцээнийхээ утгыг алдуулсан. Тэмцээн бол мамбу жамбу. Харин энэ найрагчийн Гүн ухаантан ширээ түшин бодолгоширч байна гэж сонин шүлэг байдаг юм шүү. Шүлэг нэг тиймэрхүү зохиомжтой байхад зүгээр.

0  |  0
Ах(202.9.42.254) 2019 оны 01 сарын 07

Худал шал дэмий этгээд ойлгогдохгүй холбоос үгнүүдийг яруу найраг гэнээ бас тэгээд болор цомын эзэн гэнэ ээ шүүгч нь ч ойлгохгүй байж худлаа магтаад л ийм тэнэглэл Монголын утга зохиол яруу найрагт удахгүй арчигдан гээгдэх бизээ Барууныг дууриах гээд балгаа чирж гүйцлээ дээ зайлуул ичиж байна бид...

Шүлэгч(202.9.42.87) 2019 оны 01 сарын 06

Солиорол

Луяа(203.91.112.146) 2019 оны 01 сарын 06

Гайхалтай.Үнэхээр яруу тансаг юмаа.Харин цаашид бүгдийг тоочих гээд хэрэггүй.Ургуулан бод,өрнүүл.За 2-т Цэндаюушийг яагаад дараад байдаг юм бэ.Болор цом авах л найрагч шүү дээ.

БИ ТЭНЭГ БОЛЖЭЭ(182.160.38.240) 2019 оны 01 сарын 07

НАДАД Л ЛАВ НААЛДСАНГҮЙ.ЯРУУ НАЙРАГ ИЙМ БОЛЦОН ЮМ УУ?УГ НЬ УНШИХАД ДУУ ШИГ УЯНГАЛААД ЯВЧДАГСАН.НАДА БИШ ТУСГАЙ УЛСУУДАД ЗОРИУЛСАН ДАГ.

Монгол хүү(66.181.160.181) 2019 оны 01 сарын 06

Монгол үгсийн санд шинэ үгс нэмэгдсэн уу.Аман яриа,толь бичигт ч хараагүй шинэ үгнүүд их байна.Толгой холбож л байвал утга найруулга гэж холион бантан байнаа

Boldbaatar (103.57.93.80) 2019 оны 01 сарын 06

Medekhgui ee!t Tiim bishreeed baikh shuleg bish bna oo!!!

Муурнаас айхгүй(59.153.113.125) 2019 оны 01 сарын 06

Сайхан ухаж уншаад нэлээн бодоод төсөөлөөд баймаар бяртай шүлэг юмаа. сайхан байна. Хэн хүний харчихаар юмыг толгой юмуу сүүл холбоод бичих нь дууны шүлэг гэдэг юм шиг байгаа юм

Ж.Цэрэндулам(66.181.181.128) 2019 оны 01 сарын 05

Ёстой гоё шүлэг.Яруу найрагчдаа баяр хүргэе.Өшөө сайхан уран бүтээл олныг хийж бид бүгдийнхээ сонорыг мялаагаарай.Уран бүтээлийн өндрөөс өндөр амжилт хүсэе

Б.Отгонбаатар(202.9.43.117) 2019 оны 01 сарын 05

Баттулга ахдаа баяр хүргэе ээ сайхан шүлэг уншиж их-уул нутгийнхаа нэрийг гаргаж түрүү байр авжээ. цаашдинх нь ажил амьдрал болон уран бүтээлийн өндөр амжилт хүсэе.

Б.Отгонбаатар(202.9.43.117) 2019 оны 01 сарын 05

Баттулга ахдаа баяр хүргэе ээ сайхан шүлэг уншиж их-уул нутгийнхаа нэрийг гаргаж түрүү байр авжээ. цаашдинх нь ажил амьдрал болон уран бүтээлийн өндөр амжилт хүсэе.

Б.Отгонбаатар(202.9.43.117) 2019 оны 01 сарын 05

Баттулга ахдаа баяр хүргэе ээ сайхан шүлэг уншиж их-уул нутгийнхаа нэрийг гаргаж түрүү байр авжээ. цаашдинх нь ажил амьдрал болон уран бүтээлийн өндөр амжилт хүсэе.

У.Баярмаа(66.181.161.114) 2019 оны 01 сарын 06

33 дахь удаагийн болор цом дээр ББаттулга найрагчыг авчихлаа даа гэж өндөлзөж суусан.Цаг нь арай болоогүй ир нь гүйцэд ханаагүй байж .Өнөөдөр ёстой авсан шиг авлаа даа...Сэтгэл хөдлөөд тунчиг гоё байна.Баяр хүргэе эрхэм ахдаа...

Puujee(66.181.161.96) 2019 оны 01 сарын 05

Minii meddeg yruu nairag alga bolj dee

Top