Б.Батцэцэг сайд 24 тэрбумын тендерт ИНГЭЖ НӨЛӨӨЛЖЭЭ

Төрийн тендер хамдгаараа алдартай нэгэн сайд сүүлийн гурван ч Засгийн газарт суучихлаа. Тэр бол Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг. 2016 оноос эхэлж, Гадаад харилцааны дэд сайдаар ажиллаж эхэлсэн тэрээр хэвлэлийн салбарт олон компанитайгаараа нэртэй. Хэвлэлийн салбарын магнат гэж хэлж болох 10 орчим компани яг одоо түүний ХОМ-д жагсаалттай байна.

Б.Батцэцэгийг дагасан тендерийн олон асуудал яригддагаас гадна хамгийн ноцтой нь Монгол Улсын иргэдийн хувийн мэдээллийг агуулсан гадаад паспорт хэвлэл ажлыг хувийн компаниараа гүйцэтгүүлдэг баримтыг энэ удаа дэлгэх гэж байна.

ҮАБЗ-иын 2018 оны н-24/18 зөвлөмжийн дагуу Монгол Улсын Засгийн газрын 2023.02.08-ны өдрийн 69 дүгээр тогтоолоор Монгол Улсын үндэсний цахим гадаад паспортын бэлдэцийг үйлдвэрлэх, үндэсний цахим гадаад паспортын бичилт хийх төрийн тусгай чиг үүргийг хэрэгжүүлэгч “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” ТӨДХХК буюу төр давамгайлсан хязгаарлагдмал хариуцлагатай компанийг байгуулж байв. Ингэхдээ тус компанийн 51 хувийг төр, 49 хувийг “Мигасон” гэх компанид эзэмшүүлж, байгуулжээ. Улмаар тус компани 2023 оноос үйл ажиллагаа явуулж, төрийн тендерүүдэд оролцож эхэлсэн байна. Ингэхдээ санхүүгийн болон үйл ажиллагааны ноцтой алдаа, дутагдлууд гаргаж, Үндэсний аудитын газрын жил жилийн шалгалтаар зөрчлүүд илэрсэн байдаг.

Нийтлэлийн эхэнд онцолсноор Монгол Улсын иргэний хувийн нууц мэдээллийг агуулсан гадаад паспорттой холбоотой хэвлэл, үйл ажиллагааг явуулах төрийн өмчит компанид Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг ямар хамааралтай болчихов, ерөөс хамааралтай байж болох эсэх асуудал онцгой чухал юм.

“Төрийн үнэт цаас хэвлэл” ТӨДХХК-ийн удирдлага, бүтцийн талаарх нээлттэй мэдээллийн сангийн мэдээллээр гүйцэтгэх захирлаар Э.Ариунгэрэл гэх эмэгтэй ажилладаг. Тэрээр “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” ТӨДХХК байгуулагдсан 2023.02.08-наас эхлэн ажиллаж эхэлсэн.

Э.Ариунгэрэлийн ажлын өмнөх түүх тун сонирхолтой. Тэрээр энэ компанид ажиллаж эхлэхээс өмнө Монголын үнэт цаас хэвлэл ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байлаа. Монголын үнэт цаас хэвлэл ХХК нь Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэгийн ХОМ-доо мэдүүлсэн компани.

“Төрийн үнэт цаас хэвлэл” ТӨДХХК нь сайд Б.Батцэцэгтэй зөвхөн Э.Ариунгэрэлээр холбогдохгүй. “Төрийн үнэт цаас хэвлэл”-ийг 2023 онд төртэй хамтран байгуулсан Мегасон гэх компанийг дээр дурдсан. Тухайн үед Мегасон ХХК-ийн захирлаар Н.Цэрэндолгор гэх эмэгтэй ажиллаж байв. Тэгвэл өнөөдөр “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” ТӨДХХК-ийн ТУЗ-ийн дарга Н.Цэрэндолгор болоод байна.

Найдангийн Цэрэндолгор гэж хэн бэ?

Н.Цэрэндолгор нь сайд Б.Батцэцэгийн эзэмшлийн хэвлэлийн компаниудын хуулийн зөвлөхөөр өмнө нь ажиллаж байсан түүхтэй гэгддэг. Нээлттэй сангийн мэдээллээр Н.Цэрэндолгор нь Ви Эс Эм гэх компанийг хариуцдаг бөгөөд тус компани нь мэдээллийн технологи, программ хангамж, хөдөлмөр зуучлалын үйлчилгээг үзүүлдэг. Хамгийн гол нт ус компани нь Мөнхийн үсэг, Монголын үнэт цаас хэвлэл ХХК-ийн байранд хамт байрладаг буюу тус гурван компанийн хаяг давхцаж байна. Хамгийн ноцтой нь Ви Эс Эм гэх компанийг Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг ХОМ-доо 2018 онд мэдүүлж байсан гэдэг.        

Эдгээр баримтаас харвал яг өнөөдөр “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” ТӨДХХК-ийг Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг удирдаж байна гэж хэлэхэд хол зөрөхөөргүй болчихлоо. Тэгвэл төрийн сайд хүн, тэр дундаа гадаад харилцааны сайдын албан тушаалтан Монгол Улсын нийт иргэдийнхээ гадаад паспортыг хувийн компаниараа хэвлэдэг байж болохгүй. Зөвхөн хувиар тогтохгүй төрийн оролцоотой компанийг бүхэлд нь удирдаж болохгүй. Энэ бол үндэсний аюулгүй байдлын асуудал хөндөгдөнө. Ганц хүн, тэр дундаа төрийн өндөр албан тушаалтан 3.5 сая иргэний хувийн мэдээллийг хадгалах нь бүх хуулиар хориотой.

Ингээд зогсохгүй. Нэг хүний мэдэлд очсон “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” ТӨДХХК-ийн үйл ажиллагаа жилийн жилд асуудал дагуулж иржээ. Үндэсний аудитын газрын 2023, 2024 оны хяналт шалгалтаар ноцтой зөрчлүүд гаргаж, удаа дараагийн сануулга авч байсан аж. Үүнээс хамгийн ноцтой нь, 2024 оны санхүүгийн тайлангаас нь төрийн нууцад хамаарах жагсаалтад батлагдаагүй 24.1 тэрбум төгрөгийн түүхий эд материалыг шууд худалдан авалт хийж, улсын төсөвт хохирол учруулсан болохыг ҮАГ тогтоосон байна. Улмаар энэ зөрчлөөр нь шаардлага хүргүүлж байжээ. Үүнээс гадна санхүүгийн олон ноцтой зөрчлүүдийг гаргаж иржээ.

“Төрийн үнэт цаас хэвлэл” ТӨДХХК-тай холбоотой өөр нэгэн баримт яригддаг. Тус компанийн захирал Н.Цэрэндолгорын гарын үсэг бүхий нэгэн албан бичиг 2025.05.16-нд Сангийн ямаанд очжээ. Уг албан бичгийн агуулга тун ноцтой.

УБЕГ-аас зарласан Үндэсний гадаад паспортын бэлдэц худалдан авах УБЕГ 20250102013 тендерийг зарласан байдаг. Гэтэл “уг тендерийн журам Мигасон ХХК-ийн эрхэд халдсан үйлдэл” гэж Сангийн яаманд ханджээ. Тодруулбал, “...Монгол Улсын үндэсний цахим гадаад паспортын бэлдэц үйлдвэрлэхтэй холбоотой төрийн болон албаны нууцад хамаарах мэдээллийг нээлттэй тендер шалгаруулалтаар бусдад шилжүүлэх нь үндэсгний аюулгүй байдалд ноцтой аюул учруулж байна” гэх зэргээр гадаад паспорттой холбоотой бүхий л үйл ажиллагааг зөвхөн Мигасон ХХК буюу түүний хувь эзэмшдэг “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” ТӨДХХК-д л олгох ёстой гэсэн хэд хэдэн үндэслэл бүхий шаардлагыг хүргүүлж байжээ. Улмаар энэхүү тендер цуцлагдаж, тодорхойгүй нөхцөл байдалд хүрснийг УБЕГ-аас мэдээлж байлаа. Ийм нэгэн эрх дархтай компани төрийн яамыг дарамталж, жил дараалан санхүүгийн зөрчил гаргаж, Монгол Улсын 3.5 сая иргэний хувийн мэдээллийг “хадгалж” байна. Цаана нь суугаа эзэн нь хэвлэх үйлдвэрүүдийн магнат Б.Батцэцэг байгааг олон талаараа үндэсний аюулгүй байдалд ноцтой аюул учруулж буйг илэрхийлж байна!