Sun Medical Center | Хавар болохоор яагаад хүн ядардаг вэ?

Sun Medical Center-ийн мэдрэлийн эмч Ө.Сараа хавар болохоор хүн чухам яагаад ядардаг тухай дараах мэдээллийг өглөө. 

Хавар болоход олон хүн ядарч сульдах, нойрмоглох, анхаарал төвлөрөхгүй болох, толгой өвдөх зэрэг зовиур мэдэрдэг. Зарим хүн “би яагаад ийм сул болчихов?” гэж гайхдаг.

Гэвч энэ нь ихэнхдээ өвчин биш, харин тархи болон биеийн биологийн хэмнэл улирлын өөрчлөлтөнд дасан зохицож буй физиологийн процесс байдаг.

Сүүлийн жилүүдэд World Health Organization болон American Academy of Sleep Medicine-ийн судалгаагаар улирлын өөрчлөлт нь хүний тархины биологийн цаг, дааврын тэнцвэр, нойр-сэрэх хэмнэлд шууд нөлөөлдөг болохыг тогтоосон.

Хаврын ядаргааны гол шалтгаанууд

1. Нарны гэрэл нэмэгдэх

Өдөр уртасч эхлэхэд тархины hypothalamus буюу биологийн цагийг зохицуулдаг төв шинэ хэмнэлд дахин тохируулга хийдэг. Энэ үед нойрны хэм түр хугацаанд алдагдаж нойрмоглох, ядрах мэдрэмж үүсдэг.

2. Дааврын шилжилт

Өвлийн улиралд илүү ялгардаг нойрны даавар Melatonin багасч, сэргэлт болон сэтгэл санаанд нөлөөлдөг Serotonin нэмэгддэг. Энэ өөрчлөлтөд бие дасан зохицох хугацаанд ядаргаа мэдрэгддэг.

3. Өвлийн дараах аминдэмийн дутагдал

Судалгаагаар хаврын эхэн үед Vitamin D болон Vitamin B12-ийн түвшин буурсан хүмүүс илүү ядрах, төвлөрөл муудах хандлагатай байдаг.

4. Монгол орны эрс тэс уур амьсгал

Монгол оронд улирлын температурын ялгаа маш их. Ялангуяа Улаанбаатар хотод өвлийн −30°C хүйтнээс хаврын дулааралт руу богино хугацаанд шилждэг.

Энэ нь:

•        судасны агшилт, тэлэлтийг өөрчилж
•        биологийн хэмнэлд нөлөөлж
•        тархи мэдрэлийн системд дасан зохицох ачаалал өгдөг.

Иймээс хаврын ядаргаа манай оронд илүү мэдрэгдэх нь бий.

 Хаврын ядаргааг багасгах 5 энгийн арга

• Өглөө 15–20 минут нарны гэрэлд алхах
• 7–8 цаг тогтмол унтах
• Ус сайн уух
• Уураг, ногоо, В аминдэмтэй хоол хэрэглэх
• Өдөр бүр 20–30 минут хөдөлгөөн хийх

Эдгээр нь тархины биологийн цагийг хурдан тэнцвэржүүлэхэд тусалдаг.

Хэзээ эмчид хандах хэрэгтэй вэ?

Хэрэв ядралт 2–3 долоо хоногоос илүү үргэлжилбэл дараах эмгэгүүдтэй холбоотой байж болно:

•       Төмрийн дутагдлын цус багадалт
•       Chronic Fatigue Syndrome
•       Sleep Disorder

Ийм тохиолдолд мэргэжлийн эмчид үзүүлж шалтгааныг тодруулах нь зүйтэй.

Хаврын ядаргаа ихэнхдээ түр зуурын физиологийн өөрчлөлт байдаг. Бие махбод шинэ улиралд дасан зохицох үед тархи болон дааврын систем дахин тэнцвэрждэг.

Гэвч ядралт удаан үргэлжилж, амьдралын чанарт нөлөөлж эхэлбэл мэдрэлийн эмчид үзүүлж зөвлөгөө авах нь хамгийн зөв шийдвэр юм.